Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 16 Νοέμβρη στο Μουσείο «Εθνικής Αντίστασης» στην Ηλιούπολη η εκδήλωση των Οργανώσεων του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στην περιοχή για τον ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου.
Το «άνοιγμα» της εκδήλωσης έγινε από την συντρόφισσα Κυριακή Κατσούδα, μέλος του Τομεακού Γραφείου της Τομεακής Οργάνωσης Ανατολικών της ΚΝΕ

Ανάμεσα σε άλλα επεσήμανε πως «αντλούμε διδάγματα προετοιμάζοντας τους αγώνες του αύριο! Τον Νοέμβριο του 1973 “μίλησε ο λαός”, αποδεικνύοντας ότι κανένας αντίπαλος δεν είναι ανίκητος, όσο ισχυρός και αν φαίνεται.
Ο ξεσηκωμός του Πολυτεχνείου ήταν καρπός όλων των μικρών και μεγάλων αγώνων που είχαν προηγηθεί στα χρόνια της δικτατορίας. Το εργατικό και νεολαιίστικο κίνημα έδειξε την δύναμη του, δεν έβαλε όμως στο στόχαστρο του την ίδια την καπιταλιστική εξουσία, που ήταν “η πηγή του κακού” της δικτατορίας.
Γι’ αυτό και με την πτώση της Χούντας, δεν εκπληρώθηκαν πολλά από τα αιτήματα του αντιδικτατορικού αγώνα που παραμένουν μέχρι και σήμερα επίκαιρα. Τιμή στον αγώνα του Πολυτεχνείου είναι η πάλη που δίνουμε σήμερα το ΚΚΕ και η ΚΝΕ, και χρειάζεται να δυναμώσει ακόμα περισσότερο με τη συμμετοχή πολλών περισσότερων νέων, ενάντια στο σύστημα της εκμετάλλευσης, τις κυβερνήσεις και τα κόμματα που το εκπροσωπεύουν.
Σε αυτόν τον δρόμο, στην πάλη για τον σοσιαλισμό, μπορεί να βρει ο λαός και η νεολαία διέξοδο από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και τον καθημερινό πόλεμο που διεξάγει το κεφάλαιο ενάντια στα δικαιώματα και τα όνειρα της νέας γενιάς. Με όπλο λοιπόν την πείρα των αγώνων του χτες προετοιμάζουμε τις νέες νικηφόρες αναμετρήσεις του αύριο»
Στη συνέχεια χαιρετισμό έκανε ο Αντώνη Μαλάμης, μαθητής την περίοδο του ξεσηκωμού του Πολυτεχνείου, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή του Ντοκιμαντέρ της ΚΝΕ «Ένας ζεστός Νοέμβρης».
Αν. Μαλάμης: Το Πολυτεχνείο: Από το εσύ και εγώ, στο όλοι εμείς μαζί! Από το ατομικό σκίρτημα στο άλμα του συλλογικού και οργανωμένου αγώνα

«Συντρόφισσες και σύντροφοι, μέλη και φίλοι του ΚΚΕ και της ΚΝΕ,
Ευχαριστώ για την τιμητική πρόσκληση. Να γνωρίζετε ότι είναι μεγάλη χαρά μου να βρίσκομαι σήμερα εδώ, σε αυτό το βήμα.
Σκεπτόμενος πώς θα μπορούσα να σηματοδοτήσω τον σημερινό χαιρετισμό μου στην εκδήλωση αυτή, τις σκέψεις και τα βιώματα που θέλω να σας καταθέσω, κατέληξα στο: «Το Πολυτεχνείο: Από το εσύ και εγώ, στο όλοι εμείς μαζί! Από το ατομικό σκίρτημα στο άλμα του συλλογικού και οργανωμένου αγώνα».
Πιστεύω να συμφωνείτε ότι δεν είναι ένα απλό σύνθημα.
Νομίζω ότι συμπυκνώνει ολόκληρη τη διαλεκτική διαδρομή της συνειδητοποίησης μέσα από τη συμμετοχή στον οργανωμένο αγώνα, το πώς η ιστορία κινείται και πώς ο άνθρωπος μεταμορφώνεται μέσα στη δράση.
Το Πολυτεχνείο δεν έπεσε από τον ουρανό, ούτε ξεκίνησε γενικά και αόριστα. Ξεκίνησε από τη μαγιά των αγώνων της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού, που είχαν και συνεχίζουν να έχουν μπολιάσει το σώμα της ελληνικής κοινωνίας. Ξεκίνησε από τους λίγους, τους πρωτοπόρους, τους οργανωμένους και «απείθαρχους» —όπως γράφει ο αείμνηστος σύντροφος Σπύρος Χαλβατζής στο βιβλίο του— συντρόφους στις παράνομες οργανώσεις και πρώτα απ’ όλα του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, στην Αντι-ΕΦΕΕ, στους φοιτητικούς συλλόγους. Από όλους εκείνους που κράτησαν τη φλόγα αναμμένη στα πιο βαθιά σκοτάδια και κατάφεραν να τη μεταλαμπαδεύσουν, εμπνέοντας και δείχνοντας τον δρόμο της αντίστασης και της ανατροπής.
Δύο είναι τα βασικά ζητήματα στα οποία θέλω να σταθώ:
1. Εκεί που τίποτα δεν έδειχνε πως έρχεται καταιγίδα: Οι αναλογίες με το σήμερα
Το πρώτο που κρατάω ανεξίτηλο από εκείνη την εποχή είναι το κλίμα των μηνών που προηγήθηκαν του ξεσηκωμού. Τίποτα δεν έδειχνε τι θα επακολουθήσει. Η κυρίαρχη αίσθηση που αναπαραγόταν ήταν ότι το καθεστώς —με το απατηλό πείραμα της «φιλελευθεροποίησης» του Μαρκεζίνη— είναι η «κανονικότητα» της εποχής, ότι «όλα είναι υπό έλεγχο». Έστελναν το μήνυμα στον λαό: «Αυτά είναι τα όρια, συμβιβαστείτε».
Ένα βαρύ πέπλο μοιρολατρίας και ηττοπάθειας σκέπαζε τις συνειδήσεις: «Πού πας να τα βάλεις με τη χούντα και τους κατασταλτικούς της μηχανισμούς; Δεν αλλάζει τίποτα».
Ενδεικτικά, την ίδια χρονιά, στην κατάληψη της Νομικής —εκεί που εκ των υστέρων μοιάζει σαν να ήταν μια πρόβα τζενεράλε πριν από το Πολυτεχνείο— η συμμετοχή περιοριζόταν κυρίως στους ίδιους τους φοιτητές και τους συλλόγους τους.
Κι όμως! Κάτω από τη φαινομενική νηνεμία, η λαϊκή οργή σιγόβραζε. Η ακρίβεια, ο ασφυκτικός αυταρχισμός, η στέρηση κάθε ελευθερίας, η πρόσδεση στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ συσσώρευαν τεράστια «εύφλεκτη ύλη». Και εκεί που κανείς από τους κρατούντες δεν το περίμενε, εκεί που οι συμβιβασμένοι θεωρούσαν δεδομένη την υποταγή, η οργανωμένη πρωτοπορία έδωσε το έναυσμα και ξέσπασε η λαϊκή ανάφλεξη.
Αναλογιστείτε πόσο βαθιές είναι οι αναλογίες με το σήμερα.
Και σήμερα μας βομβαρδίζουν καθημερινά με το ίδιο παραμύθι της μοιρολατρίας: «Δεν υπάρχει εναλλακτική», «το σύστημα είναι πανίσχυρο», «συμβιβαστείτε με τη σταθερότητα που σας προσφέρουμε, με “το λιγότερο κακό”». Την ίδια ώρα που ζούμε σε συνθήκες φτώχειας, όπου η ακρίβεια καταληστεύει το εργατικό εισόδημα, όπου τα κοράκια των τραπεζών και των funds ορμούν στη λαϊκή κατοικία, όπου η δημόσια υγεία και παιδεία θυσιάζονται στον βωμό του κέρδους. Και την ίδια ώρα, έχουν τη χώρα χωμένη ως τον λαιμό στα πολεμικά σφαγεία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, στέλνοντας φρεγάτες και όπλα για τα συμφέροντα των λίγων, προβάλλοντας με θράσος την πολιτική της πολεμικής οικονομίας —την ώρα που ο λαός καλείται να πληρώσει το μάρμαρο, μετρώντας το ευρώ για να βγάλει τον μήνα.
Μας λένε ότι ο κόσμος σήμερα είναι απαθής. Είναι όμως έτσι;
Όχι, σύντροφοι! Όπως αποδείχθηκε τότε, έτσι ισχύει και σήμερα: η «σταθερότητα» των κυρίαρχων είναι μια οφθαλμαπάτη. Οι κοινωνικές αντιθέσεις οξύνονται νομοτελειακά. Κάτω από την επιφάνεια συσσωρεύεται αγανάκτηση. Και η ιστορική πείρα μάς διδάσκει ότι η ιστορία δεν περιμένει παθητικά: η λαϊκή οργή —σαν φυσικό φαινόμενο που τίποτα δεν μπορεί να το σταματήσει— βρίσκει πάντα τον τρόπο να εκραγεί εκεί που οι ισχυροί θεωρούν ότι έχουν εξασφαλίσει την αιώνια υποταγή μας.
Αυτό όμως που θα κάνει τελικά τη διαφορά, αυτό που θα κρίνει την έκβαση της σύγκρουσης, είναι η δική μας ικανότητα. Η ετοιμότητά μας να έχουμε προλάβει να είμαστε μέσα και μαζί, η συνειδητή πρωτοπορία αυτής της λαϊκής ανάτασης! Γιατί μόνο έτσι αυτή η οργή δεν θα σκορπιστεί, δεν θα εκτονωθεί άσκοπα και δεν θα ξεθυμάνει στο πλαίσιο του συστήματος που τη γέννησε, αλλά θα βάλει αμετάκλητα τη σφραγίδα της στο μέλλον, ανοίγοντας τον δρόμο για τη ριζική ανατροπή.
Να είμαστε σίγουροι ότι στις νέες μεγάλες εξάρσεις των λαϊκών αγώνων που είναι μπροστά μας, θα υπάρχει μια μεγάλη διαφορά από το Πολυτεχνείο του 1973. Αυτή η διαφορά δεν είναι άλλη από την ύπαρξη μιας ώριμης και ιδεολογικά ενισχυμένης επαναστατικής δύναμης, του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Αυτή είναι η δύναμη που θα δώσει μεγαλύτερο βάθος τόσο στις μορφές αγώνα όσο και στους στρατηγικούς στόχους του κινήματος, με την ανάδειξη του ταξικού τους χαρακτήρα.
2. Το άλμα της συνείδησης: Η αξία της οργανωμένης και συλλογικής πάλης
Το δεύτερο ζήτημα είναι το πώς συντελείται αυτό το πέρασμα από το «εγώ» στο «όλοι εμείς μαζί».
Αυτή η πρωτοπόρα σπίθα πέρασε και συνάντησε το «εγώ» των νέων μαθητών, σπουδαστών, φοιτητών της εποχής. Τον καθένα μας χωριστά, που τότε παλεύαμε ατομικά με τα δικά μας αδιέξοδα, τους φόβους και τους προβληματισμούς. Σήμερα είμαι 71 ετών. Όμως τον Νοέμβρη του 1973 ήμουν ένας μαθητής — στην ηλικία που έχουν τα παιδιά που κάθονται απόψε εδώ μαζί μας. Ζούσαμε εδώ στην Ηλιούπολη, σε μια γειτονιά με εργαζόμενους και μικρομεσαίους, που ο καθένας τους πάλευε, ανάλογα με τις δυνατότητές του, να ζήσει την οικογένειά του. Πηγαίναμε σχολείο εδώ, αλλά για τα φροντιστήρια, για τις εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ, κατηφορίζαμε καθημερινά στο κέντρο της Αθήνας. Αυτό το δρομολόγιο έγινε για εμάς η αρχή για ένα μεγάλο ταξίδι συμμετοχής στους αγώνες του λαού, το πρώτο μεγάλο σχολείο της ζωής.
Εκεί, στους δρόμους της Αθήνας, το «εγώ» συνάντησε το «εσύ»: τον διπλανό στα θρανία, τον φοιτητή στη Νομική στις κινητοποιήσεις του Φλεβάρη του ’73 που παρακολουθούσαμε με κομμένη την ανάσα. Και όλα αυτά μαζί, μέσα στο καμίνι του Νοέμβρη, έκαναν το αποφασιστικό άλμα και κατέληξαν στο μεγάλο, ακατανίκητο «Όλοι εμείς μαζί». Στη στιγμή που οι μονάδες έσπασαν τη μοναξιά, έγιναν συλλογική δύναμη και στάθηκαν αγέρωχες απέναντι στη δικτατορία.
Το Πολυτεχνείο ξεκίνησε από φοιτητικές διεκδικήσεις — παρόμοιες με αυτές που γίνονται σήμερα, οργανωμένες από τις μαθητικές επιτροπές και τους φοιτητικούς συλλόγους. Όμως μέσα σε λίγες ώρες έγινε μαγνήτης. Λειτούργησε σαν καταλύτης για τη συμμετοχή χιλιάδων νέων και εργαζομένων. Μαθητές από τα σχολεία και τα φροντιστήρια, οικοδόμοι, εργάτες από τα εργοστάσια, ο απλός λαός της Αθήνας έσπασε τον φόβο και ενώθηκε γύρω από τα κάγκελα.
Εκείνες τις μέρες συντελέστηκε ένα πραγματικό άλμα συνειδητοποίησης. Άνθρωποι που μέχρι χθες ένιωθαν αδύναμοι, απομονωμένοι μέσα στη μοναξιά της καθημερινότητάς τους, ανακάλυψαν ξαφνικά την ανυπολόγιστη δύναμη που αποκτούν όταν οργανώνονται συλλογικά. Το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» ενώθηκε με το «Έξω οι ΗΠΑ – Έξω το ΝΑΤΟ»
Η πάλη για τα δημοκρατικά δικαιώματα συνδέθηκε αναπόσπαστα με την πάλη ενάντια στον ιμπεριαλισμό και την εκμετάλλευση.
Η συμμετοχή των μαθητών από τα φροντιστήρια —αρχικά με την παρουσία τους έξω από το Πολυτεχνείο και στη συνέχεια με τη δράση τους, όπως το γράψιμο των συνθημάτων της εξέγερσης σε σελίδες από τα τετράδιά τους, που ύστερα μοίραζαν στους επιβάτες από τα ανοιχτά παράθυρα των λεωφορείων και των αυτοκινήτων— πραγματοποίησε την πρώτη μαζική αποστολή «SMS», όπως θα τα λέγαμε σήμερα!
Μέσα από αυτές τις στοιχειώδεις, αλλά και πρωτόγνωρες συνθήκες καταλάβαμε τι σημαίνει οργανωμένη πάλη. Το Πολυτεχνείο δεν ήταν μια ανέφελη αυθόρμητη έκρηξη χωρίς κατεύθυνση. Άντεξε, απέκτησε φωνή, περιφρουρήθηκε, ενέπνευσε και συγκλόνισε το καθεστώς γιατί υπήρχαν οι οργανωμένες δυνάμεις —με την πρωτοπόρα δράση των μελών του ΚΚΕ, της ΚΝΕ και της Αντι-ΕΦΕΕ— που έδωσαν περιεχόμενο, πειθαρχία, αντοχή και ταξικό προσανατολισμό στην εξέγερση.
Εκεί συνειδητοποιήσαμε στην πράξη ότι μόνος του ο καθένας είναι ευάλωτος, αλλά όλοι μαζί, οργανωμένοι, γινόμαστε ένας γίγαντας ικανός να ταρακουνήσει συθέμελα το σύστημα.
Η ιστορία γράφεται από τα κάτω
Φίλες και φίλοι,
Κάθε Νοέμβρη, τα αστικά επιτελεία επιχειρούν να «μουσειοποιήσουν» το Πολυτεχνείο. Προσπαθούν να το μετατρέψουν σε ένα ανώδυνο επετειακό μνημόσυνο, σε μια ακίνδυνη «γιορτή της δημοκρατίας τους», αποσιωπώντας το ταξικό και αντιιμπεριαλιστικό του περιεχόμενο. Θέλουν να ξεχαστεί ότι το Πολυτεχνείο ήταν σύγκρουση, ήταν ρήξη με τα ιμπεριαλιστικά στηρίγματα και τις κυβερνήσεις του κεφαλαίου.
Δεν τους κάνουμε τη χάρη!
Το βασικό συμπέρασμα που κρατάμε, από εκείνον τον Νοέμβρη μέχρι σήμερα, είναι ότι κανένας αντίπαλος δεν είναι άτρωτος μπροστά στην οργανωμένη θέληση του λαού. Κάθε μάχη που δίνουμε σήμερα —στα σχολεία, στις σχολές, στους χώρους δουλειάς, στους δρόμους της Ηλιούπολης— είναι ο αναγκαίος κρίκος για να προετοιμαστεί το αύριο.
Αυτό είναι το μήνυμα που θέλω να καταθέσω απόψε, ως ένας μαθητής του ’73 στη νέα γενιά του 2026:
Ξεκινώντας από την ακούραστη δουλειά των πρωτοπόρων και οργανωμένων δυνάμεων, αφήνουμε πίσω το «εγώ» της απομόνωσης και του συμβιβασμού.
Συναντάμε το «εσύ» στον διπλανό μας που δοκιμάζεται από τα ίδια προβλήματα. Και χτίζουμε το μεγάλο, ακατανίκητο «Όλοι εμείς μαζί» της συλλογικής, οργανωμένης πάλης από τις γραμμές της ΚΝΕ και του ΚΚΕ.
Γιατί και τότε και τώρα, ένα πράγμα αποδεικνύεται περίτρανα:
Μόνο ο λαός μπορεί να σώσει τον λαό, στον δρόμο της σύγκρουσης και της ανατροπής! Σας ευχαριστώ».


